Nederland beperkt gezamenlijke anti-drugsoperaties met VS buiten eigen wateren
In dit artikel:
Tijdens een bezoek aan Aruba maakte defensieminister Ruben Brekelmans bekend dat Nederland voorlopig stopt met deelname aan Amerikaanse anti-drugsoperaties op internationale wateren. Concreet betekent dit dat Nederland zich beperkt tot handhaving binnen zijn eigen territoriale wateren rond de ABC-eilanden; deelname aan de door de VS geleide operatie Southern Spear, die ook inzet op militaire acties en zo nodig dodelijk geweld, wordt niet langer uitgevoerd of gefaciliteerd.
De omslag volgt op een beleidsverandering in Washington: de VS verschuiven van vooral justitiële handhaving naar het gericht inzetten van militair geweld tegen drugskartels. Die gemilitariseerde aanpak botst met de Nederlandse opvatting dat drugsbestrijding primair een zaak van opsporing, arrestatie en vervolging binnen juridische kaders moet zijn. Daarom levert Nederland geen materieel of faciliteiten voor Southern Spear en neemt het niet deel aan acties buiten het eigen rechtsgebied.
Historisch werkte Nederland wel samen met de VS en anderen via multilaterale structuren zoals Joint Interagency Task Force South; marineschepen, patrouillevliegtuigen en inlichtingen leverden daarbij een vaste bijdrage. Formeel blijven die samenwerkingsverbanden bestaan, maar Defensie maakt nu expliciet een scheiding tussen die multinationale inzet en de Amerikaanse operatie. In de praktijk patrouilleert het stationsschip vaker voor regionale veiligheidsmonitoring en wordt counterdrugswerk op internationale wateren niet meer uitgevoerd. Binnen territoriale wateren blijft de Kustwacht Caribisch Gebied de hoofdverantwoordelijke, met ondersteuning van de marine.
De maatregel is ook ingegeven door oplopende spanningen in de regio en terughoudendheid bij andere bondgenoten; Canada, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk hebben eveneens hun regels voor informatie-uitwisseling aangescherpt of afstand genomen uit bezorgdheid over mogelijke schendingen van internationaal recht en mensenrechten. Voor de eilanden verandert er in het dagelijks leven weinig: toezicht, monitoring en lokale handhaving blijven centraal, terwijl Nederland alert blijft op regionale ontwikkelingen.