Lokale voedselproductie gewenst, maar zonder water onmogelijk: 'Zo verlies je boeren én oogst'
In dit artikel:
Op Bonaire leidt het streven van de Nederlandse overheid naar meer lokale voedselproductie in de praktijk tot frustratie en verlies. Hydroponische teler Reginald Dortalina heeft geïnvesteerd in kassen, groeibakken, koelruimtes, zonnepanelen, batterijen en wateropslag, maar zijn bedrijf draait vrijwel volledig op waterleveringen per tankwagen omdat veel kunukeru’s niet op het reguliere waternet zijn aangesloten. Begin oktober bestelde hij water, maar ontving wekenlang slechts minimale hoeveelheden; daardoor vielen meerdere teeltcycli stil en gingen duizenden planten verloren.
Het water- en energiebedrijf op het eiland erkent dat de huidige capaciteit onvoldoende is om zowel huishoudens als landbouwers structureel van water te voorzien. Tankwagens zijn primair ingericht op huishoudelijk gebruik, terwijl landbouw juist grotere en consistente volumes nodig heeft. Dortalina wijst erop dat hydroponie geen onderbrekingen tolereert: “Hydroponie vergeeft niets,” zegt hij — één dag zonder water kan gewassen doen afsterven. Daardoor laat hij honderden jonge planten bewust ongeplant totdat er zekerheid is over aanvoer, om herhaalde verliezen te voorkomen.
De gevolgen zijn zowel financieel als maatschappelijk: kapitaal en arbeid liggen stil, opgeslagen apparatuur blijft onbenut, en consumenten blijven afhankelijk van dure import. Dortalina illustreert dat met een voorbeeld uit de supermarkt: paksoi kost hier rond zeven dollar; lokale teelt zou zulke prijzen significant kunnen verlagen en de voedselzekerheid vergroten omdat importkosten en transport wegvallen.
Het contrast met het beleid in Europees Nederland is schrijnend: op papier wil de overheid juist duurzame, lokale productie stimuleren, maar de uitvoering op Bonaire faalt door logistieke beperkingen in watervoorziening en infrastructuur. Zolang watertanks niet structureel gevuld kunnen worden, blijft het potentieel van bestaande investeringen onbenut en sterven kansen voor betaalbaarder en onafhankelijker voedsel op het eiland.